بستن چمدان‌ها و برنامه‌ریزی برای یک سفر خارجی همیشه پر از هیجان است. اما پیش از رسیدن به گیت پرواز یا مرزهای خروجی، یک مرحله مهم و گریزناپذیر وجود دارد: پرداخت عوارض خروج از کشور. فرقی نمی‌کند برای یک سفر کاری راهی دبی می‌شوید، قصد سفر زیارتی به کشورهای عربی را دارید یا برای تعطیلات به استانبول می‌روید؛ در هر صورت اطلاع از عوارض خروج از کشور سال ۱۴۰۵ برای مدیریت درست بودجه سفرتان کاملا ضروری است.
عوارض خروج از کشور چیست؟
عوارض خروج از کشور مبلغی است که شهروندان ایرانی باید پیش از خروج از مرزهای کشور، به حساب دولت واریز کنند. این قانون که در برخی کشورهای دیگر نیز با نام «مالیات خروج» (Departure Tax) شناخته می‌شود، یکی از منابع درآمدی دولت محسوب شده و بخشی از آن به توسعه گردشگری، بهسازی زیرساخت‌های مرزی و ورزش اختصاص پیدا می‌کند.
جدول کامل نرخ عوارض خروج از کشور سال ۱۴۰۵
طبق قانون بودجه و اظهارات خبر انلاین، هزینه عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵ برای گروه‌های مختلف مسافران افزایش یافته و بر اساس نوع سفر و مرز خروجی تعیین می‌شود. در ادامه، جزئیات دقیق این مبالغ بررسی شده است.
توجه داشته باشید که این قیمت ها به صورت تقریبی هستند و بر اساس اطلاعات موجود در تاریخ ۶ آبان ۱۴۰۵ تنظیم شده اند.
| نوع مسافر و سفر | خروج برای بار اول | خروج برای بار دوم | خروج برای بار سوم و بیشتر |
|---|---|---|---|
| مسافران عادی (سیاحتی و کاری) | ۹۰۰ هزار تومان | ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان | ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان |
| زائران حج تمتع و عمره | ۳۰۰ هزار تومان | ۵۰۰ هزار تومان | ۷۰۰ هزار تومان |
| زائران عتبات عالیات (هوایی) | ۹۰ هزار تومان | ۹۰ هزار تومان | ۹۰ هزار تومان |
| زائران عتبات عالیات (زمینی و دریایی) | ۳۰ هزار تومان | ۳۰ هزار تومان | ۳۰ هزار تومان |
هزینه عوارض خروج از کشور برای مسافران عادی (سیاحتی و کاری)
مسافران عادی به تمامی افرادی گفته می‌شود که جزو دسته‌های زیارتی، مرزنشینان یا ورزشکاران ملی قرار نمی‌گیرند. مبالغ پرداختی این گروه در تمام مرزهای هوایی، زمینی و دریایی یکسان است:
- خروج برای بار اول: مبلغ ۹۰۰ هزار تومان
- خروج برای بار دوم: مبلغ ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان
- خروج برای بار سوم و بیشتر: مبلغ ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان
نرخ عوارض زائران حج تمتع و عمره
هزینه عوارض خروج از کشور برای زائران خانه خدا، کمتر از مسافران عادی است اما همچنان مانند مسافران عادی به صورت پلکانی و با توجه به دفعات خروج در تمامی مرزها محاسبه می‌شود:
- خروج برای بار اول: مبلغ ۳۰۰ هزار تومان
- خروج برای بار دوم: مبلغ ۵۰۰ هزار تومان
- خروج برای بار سوم و بیشتر: مبلغ ۷۰۰ هزار تومان
هزینه عوارض خروج سفر های زیارتی (عتبات عالیات)
نرخ عوارض برای زائرانی که قصد سفر به عتبات عالیات در کشور عراق را دارند، به شکل قابل توجهی با سایرین متفاوت بوده و صرفا بر اساس نوع مرز خروجی تعیین می‌شود:
- عوارض برای مرز هوایی: مبلغ ثابت ۹۰ هزار تومان
- عوارض برای مرز زمینی و دریایی: مبلغ ثابت ۳۰ هزار تومان
تفاوت نرخ در سفر اول، دوم و سوم به بعد
دلیل اصلی متغیر بودن قیمت‌ها در جدول بالا، قانون محاسبه پلکانی است که نکات زیر را شامل می‌شود:
- مبنای محاسبه سالانه: شمارش تعداد دفعات سفر هر شخص، هیچ ارتباطی به سال‌های گذشته ندارد و با آغاز هر سال شمسی جدید (اول فروردین)، تعداد سفرها صفر شده و محاسبه مجددا از ابتدا صورت می‌گیرد.
- تفاوت نوع سفر: افزایش پلکانی عوارض در سفر دوم و سوم، تنها برای مسافران عادی و زائران حج تمتع و عمره اعمال می‌شود.
- ثابت بودن نرخ عتبات عالیات: زائران عتبات عالیات مشمول قانون افزایش پلکانی نیستند؛ به این معنا که چه برای بار اول و چه برای بار چندم در یک سال به عراق سفر کنند، همان نرخ ثابت هوایی (۹۰ هزار تومان) یا زمینی (۳۰ هزار تومان) را پرداخت خواهند کرد.
چه کسانی از پرداخت عوارض خروج از کشور سال ۱۴۰۵ معاف هستند؟
بر اساس قوانین جاری، تمامی مسافران ملزم به پرداخت مالیات خروج نیستند و گروه‌هایی از افراد با توجه به شرایط خاص شغلی، تحصیلی یا درمانی، به طور کامل از پرداخت این مبلغ معاف شده یا از تخفیف‌های ویژه برخوردار می‌شوند. در ادامه شرایط دقیق هر گروه بررسی شده است.
شرایط معافیت دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج
دانشجویانی که در دانشگاه‌های خارج از کشور مشغول به تحصیل هستند، تحت شرایط مشخصی از پرداخت عوارض خروج معاف هستند:
- تاییدیه تحصیلی: دانشجو باید پرونده تحصیلی فعال در سامانه میخک (سامانه مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) داشته باشد و مدارک او توسط وزارت امور خارجه یا نمایندگی‌های ایران در کشور مقصد تایید شده باشد.
- مهر معافیت: مهر معافیت تحصیلی در گذرنامه ثبت می‌شود و معمولا برای یک سال تحصیلی (از مهر تا شهریور سال بعد) اعتبار دارد و پس از آن نیازمند تمدید است.
- شرط فاصله زمانی: دانشجو در طول مدت اعتبار مهر تحصیلی خود، برای رفت‌وآمدهای مجاز تعیین شده نیازی به پرداخت عوارض ندارد، اما مقررات مربوط به فاصله زمانی ورود و خروج (که معمولا حداقل ۳ ماه است) باید رعایت شود.
معافیت بیماران، جانبازان و همراهان آن ها
دولت برای افرادی که به دلایل پزشکی مجبور به خروج از کشور هستند، تسهیلات حمایتی کاملا قانونی در نظر گرفته است:
- بیماران نیازمند درمان: بیمارانی که منحصرا با هدف درمان به خارج از کشور سفر می‌کنند، در صورت بررسی پرونده و صدور مجوز رسمی از سوی شورای پزشکی وزارت بهداشت، از پرداخت عوارض خروج معاف هستند.
- معافیت همراه بیمار: بر اساس قوانین پرداخت عوارض خروج از کشور سال ۱۴۰۵، یک نفر به عنوان همراه بیمار نیز مشمول این قانون شده و نیازی به واریز وجه در مرز ندارد.
- جانبازان جنگ تحمیلی: جانبازانی که برای پیگیری امور درمانی و پزشکی قصد خروج از مرزها را دارند، با ارائه مدارک معتبر پزشکی و معرفی‌نامه رسمی از نهادهای ذی‌ربط، هزینه‌ای بابت عوارض پرداخت نمی‌کنند.
معافیت مرزنشینان، خدمه پرواز و ملوانان
افرادی که به واسطه موقعیت جغرافیایی محل سکونت یا ماهیت شغل خود دائما در حال تردد از مرزها هستند، شرایط متفاوتی دارند:
- خدمه ناوگان حمل و نقل: خلبانان، مهمانداران هواپیما، خدمه کشتی‌ها (ملوانان) و رانندگان خودروهای ترانزیت که خروج از کشور بخش جدایی‌ناپذیر شغل آن‌هاست، به طور کامل از پرداخت مالیات خروج معاف هستند.
- مرزنشینان: ساکنان شهرها و روستاهای مرزی از پرداخت عوارض به طور صددرصد معاف نیستند، اما نرخ عوارض خروج برای این افراد با تخفیف بسیار ویژه و مبلغی به مراتب کمتر از نرخ عمومی مسافران عادی محاسبه می‌شود. البته برای استفاده از این تعرفه کاهش یافته، فرد باید دارای گذرنامه مرزی یا دفترچه گذر مرزی معتبر باشد و اطلاعات سکونتی او در سامانه‌های رسمی به عنوان مرزنشین ثبت شده باشد.
نحوه پرداخت عوارض خروج از کشور (روش های ۱۴۰۵)
برای پرداخت عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵، روش‌های مختلفی در نظر گرفته شده است تا مسافران بر اساس شرایط خود، راحت‌ترین راه را انتخاب کنند:
سامانه پرداخت آنلاین (سداد و درگاه پلیس من)
سریع‌ترین و مطمئن‌ترین روش پرداخت عوارض خروج از کشور، استفاده از سامانه رسمی پرداخت آنلاین عوارض خروج (سداد) است. با مراجعه به سایت سداد و وارد کردن کد ملی مسافر، می‌توانید عوارض را به صورت آنی پرداخت کنید. همچنین، سامانه و اپلیکیشن «پلیس من» نیز درگاه مستقیمی برای استعلام و پرداخت سریع عوارض در اختیار کاربران قرار می‌دهد.
پرداخت از طریق اپلیکیشن‌های موبایلی (ایوا، بله و…)
اگر ترجیح می‌دهید کارهای خود را با موبایل انجام دهید، اپلیکیشن‌های پرداخت معتبر مانند «ایوا» و پیام‌رسان بانکی «بله»، بخش اختصاصی برای عوارض خروج دارند. کافیست مشخصات خود را وارد کرده و با چند کلیک، فرآیند پرداخت را در هر ساعت از شبانه‌روز تکمیل کنید. رسید پرداخت در این اپلیکیشن‌ها به صورت دیجیتال ذخیره می‌شود.
پرداخت حضوری از طریق خودپردازهای بانک ملی
برای کسانی که به اینترنت دسترسی ندارند یا پرداخت حضوری را ترجیح می‌دهند، امکان پرداخت از طریق تمامی دستگاه‌های خودپرداز (ATM) بانک ملی ایران در سراسر کشور (از جمله شعب داخل فرودگاه‌ها) فراهم است. با انتخاب گزینه «پرداخت عوارض خروج» در منوی دستگاه، می‌توانید مبلغ را پرداخت کرده و رسید چاپی دریافت کنید. (توصیه می‌شود رسید کاغذی را تا زمان خروج از مرز همراه داشته باشید).
